Çocuk ve sınırlar

Çocukların sınırını bilmesi lazım, 2-2.5 yaş çocuğu ve belki de ileri yaşlarda çok olağan olan, bazı şeyleri yapmak istememe durumu görüldüğünü biliyordum.

Mesela, uyumak istememe, yemek istememe, yıkanmak istememe, giyinmek istememe vb…

1375263_10151956365039040_1118408661_n

Bizimki 7 aydan beri kendi yiyebildiği, 1 yaşından sonra konuşabildiği, uykuyu ve suyu sevdiği için bunları yaşamadık, ama ben gene de ipleri elimden bırakmadım. Ben ve babası, bu evde otoritedir.

Bu evi 3 kişi paylaşıyoruz, salon dağılmış, yerlerde portakal kabukları muz kabukları duruyor, yarım kurabiyeler koltukların altından çıkıyor, yastığımın altında kek var hiiiç önemli değil. Ne ben sürekli ortalık toplayabilirim ne de çocuk mum gibi pisletmeden durabilir, çocuklu ev pis olur ve olmalıdır da, pislikten ölen yok sanırım. Buna katlanamayacak olan barbi evi sahipleri çocuk yapmasa da olur ayrıca.

Yani bu ev 2.5 yaşında bir çocuğa da ait aynı zamanda şu anda. Ortalıkta biblolar, mıncık mıncık fonksiyonsuz süs eşyası olan, yaşanmışlık belirtisini silercesine müze gibi ‘yapma’ bir ev ya da hijyen takıntısının sonucu steril bir ortamda ben yaşayamam, çocuğumu da yaşatamam. Ev dağılsın, duvarlar boyansın. Kızımdan değerli değil, ev pis diye kendimi üzecek de değilim, amaaaa kurallar var.

Bu kurallar nedir mesela...

  • Bebekler geç uyuyamaz, çocuklar da geç uyuyamaz. Geçten kastım 9-10 ve sonrası.
  • Her dakika bahçede oynayabilir, ama öncelik bende, benim evde işim var ise, benim göremeyeceğim tarafa gidiyor ise, oynayamaz. Bahçede kurallar var, tırmanabilir, ama yan bahçeye sarkamaz, atlayamaz, bahçe çitini açıp çıkamaz. Bunlar çocuğa nasıl öğretilir ? Bir kere çok inatçı bir çocuk değil sanıyorum ya da ben otoriteyi kurabilmişim. Anne dediğin, çocuğa lafını dinletebiliyor olmak zorunda -her zaman değil- Kapıyı açıp çıktı mı, hayır. Hayır hep hayırdır, tartışmaya açık değildir. Bahçe kapısını açarsan, bahçede oynayamazsın, içeri girersin. Nokta. Ne oldu, birkaç kez denedi, açıp çıktı, annesi kolundan tutup hoop içeri getirdi onu. Ağladı. Ağlayabilir, ben sana yapmaman gereken şeyi söyledim ve sen yaptın, çünkü bu tehlikeli. Tamam…2 kere tekrarlandıktan sonra, bu huy biti, çünkü bahçeden çıkarsa, bahçede oynama keyfini elinden alırım. Bu kuraldır, sınırdır, sanırım çocuğa bu şekilde sınır konabilir.
  • Yemek…Bizim kız hep çok iştahlı idi ama 1 yaşındayken çok daha büyük porsiyonlar yiyordu şimdiye göre, itiraf edeyim. Benden bile çok yiyordu ama 1-1.5 yaş çocukları hızlı büyüdükleri için bu normalmiş. Hiç direnmedi yemicem diye, zaten bende şu vardı hep, çocuk masaya oturur kendi yemeğini yer ve bitince de kalkar isterse. Eğer yemek bitmeden kalkıyor ise, aç kalır. Nokta. Sevmediği yemeğin yerine sevdiği yemek sunulmaz ve diğer öğün olana dek aç kalabilir. Bu konuda hiç zorlamadı beni, yemeğini hep istediği şekilde, istediği kadar yemesine izin verdim bu sebepten. Eğer yemeyen bir çocuk olsa idi, ben gene yiyen bir çocuk haline getirirdim onu eminim 🙂 Herşeyin bir yolu var.

Misal geçengün pasta istedi, hayatında 2. kez istiyor benden pasta, seve seve yaparım tabiki. Dışarda tatlı yedirmeyi sevmiyorum, özellikle alıp yedirmedim hiç ama artık bazen çocuğa tatlı verenler sayesinde tanıştı, gene de baklava yerine süt tercih etmiş olmasına seviniyorum ya da çikolata yerine portakalı seçti geçengün, sevindirici.  Neyse, akşam oldu yemek saati, pasta nerde dedi, dolapta dedim dinleniyor, ben pasta yicem dedi, tabiki yiyeceğiz ama yemeğini yemezsen pasta da yiyemezsin dedim, tamam…Yemek sonuna dek yendi bitirildi, hatta çorba o kadar çok seviyor ki kasenin dibini de yalıyor, çok tatlıı…Üstüne pastası geldi, tahmin ettiğimden çok daha az yedi ama yemekten önce asla ve asla pasta yenmeyeceğini biliyor.

Kaçamaklar olmuyor mu ? oluyor tabiki…Ama bu konuda öğrenene dek yani 2-2.5 yaşına dek taviz vermemek lazım. Bir şeye bir gün hayır der, 2. gün evet derseniz, her dediğini eksiksiz yerine getirirseniz, o çocuk şımarır ve tepenize çıkar. Mizacı da buna müsaitse, yapılacak fazla bir şey yok, yani var da muhakkak ki daha zor olacaktır. Bu sebepten bebeklikten başlıyor çocukların eğitimi. Kıyamam edemem demek çok yanlış, kıyamamcılık, ilerde daha büyük eksiklikler ve sorunlar için zemin hazırlayabilir. Muhakkak her anne baba çocuk konusunda hatalar yapıyordur, önemli olan hataları görerek düzeltmeyi bilmek.

  • Her istediğini yiyen, her istediğini yapan, gece 1lere dek tv izleyen, çikolata şeker yiyen, istediği olmadığında yaygarayı basan bir çocuk görürsem, üzülüyorum, her çocuk belli dönemlerde sapıtıyor o ayrı ama ipleri elinde tutmak acaip önemli diye düşünüyorum.
  • Bu tip konularda anne ile babanın aynı tutumda, aynı fikirde ve tarzda olması ise ayrı bir avantaj.
  • Çocuk annesine kızıp babasına yönelebilir ya da tam tersi. Birşeye ben hayır dediysem babası da annen hayır dediyse haklıdır hiiç bana gelme demeli. Baba çocupa kızar, annesi de ay canım kızım kıyamam diyip istediğini yaparsa, sanırım güven ve sınır duvarları aşılmış olacaktır, bu sebepten artık çocuk üstünde otorite korulması çok zor mantıken, çünkü çocuklar çok zekidir ve bir açığınızı bulurlar ise sonuna dek kullanırlar.
  • Uyku da, öğlen uykusu zamanları uyumasa dahi uyku saaitinde odasında oldu her zaman, bunu çok iyi öğrendiği için sıkıntımız yok, zaten artık büyüdüğü için öğlen uykusu da kalkabilir 3 yaş civarı sorun değil. Dışarda ya da tatil zamanları esnetilebilir bu ama sadece o zamanlara mahsustur, ne demişler, çocuklar düzeni sever.

Bunlar şeye benziyor, resim yapması için bir çocuğun önüne boş kağıtlar materyaller mi koyarsınız, çıktı alıp sınırlandırılmış çizim yapmasını mı istersiniz ? Ben bu yaşta çocukların bu şekilde sınırlı boya yapmasını mantıklı bulmuyorum, hani illa güneş sarı olacak, çizgilerin dışına boya taşmayacak gibi yaklaşımlar mantıksız geliyor. Çocuklar yaratıcıdır, yaratıcılıklarını köreltecek her türlü şeyden rahatsız oluyorum.

Bu konularda henüz ve hala bir kaynak ya da kitap okumadım, tamamen kendi deneyimim ve düşüncelerimdir. Bazı konularda eşime sorarım ben, gerçekten bilgi birikimine ve deneyimine çok güveniyorum. Onun da yaklaşımı doğal olandan yöne…Doğada nasıldı, ilk insanlar nasıldı, bir çocuk oluruna bırakılır çok da sakınılmaz hele de doğada ama hayatını tehlikeye atacak bir şey olursa da cevabını alır, bunu takip eden dönemlerde, çocuğa tabiki ebeveynin sesi de yükselebilir, uygun bir dille de anlatılır, o duruma ve kişiye göre değişir.

Zamanla başarılı oldukça yöntemlerimi yazmaya devam edeceğim, şimdilik asayiş berkemal bizim evde 🙂